Kỳ 1: Mái ấm của những cựu TNXP cô đơn

Portraits croisés de deux anciennes recrues des Jeunesses de Choc nées en 1947 dans la province de Thai Binh. Un regard sur la solitude et la solidarité entre « soeurs d’armes ».

Chuyện ghi ở một Trung tâm dưỡng lão

Kỳ 1: Mái ấm của những cựu TNXP cô đơn

Tại Trung tâm Dưỡng lão và hướng nghiệp, phát triển – tài năng trẻ Phật Tích (huyện Tiên Du, Bắc Ninh) nhiều phận người mồ côi, có hoàn cảnh khó khăn đang nương tựa bên nhau. Không hẹn mà gặp, trong số 21 người cao tuổi ở đây, đa phần là những cựu thanh niên xung phong (TNXP) một thời máu lửa.

BàMai_TNXP
Bà Mai…

Bớt cô đơn cuối đời

Bà Nguyễn Thị Mai (sinh năm 1947, quê ở Hưng Hà, Thái Bình) ngồi lần từng đoạn chỉ đỏ để buộc lại chiếc máy trợ thính cũ kỹ. Năm 1967, khi đang là TNXP, bà Mai bị thương sau một trận oanh tạc và trở thành người điếc. Ở tuổi hai mươi, bà đã không còn nghe được những thanh âm trong trẻo của cuộc đời, vẳng bên tai chỉ còn là tiếng ù ù hỗn tạp. Thế nhưng, bà vẫn gắn bó tuổi thanh xuân với những con đường vắt vẻo trên lưng chừng núi vùng Tây Bắc. Rồi bà kết hôn với người đồng đội và 2 cậu con trai đã ra đời tại đơn vị của vợ chồng bà. Năm 1974, vợ chồng bà xuất ngũ về quê lập nghiệp. Những tưởng hạnh phúc sẽ mỉm cười với vợ chồng người chiến sỹ đã hy sinh tuổi xuân, sức khỏe nơi chiến trường, nhưng ai dè cuộc đời bà liên tiếp gặp bất hạnh.

Đứa con trai thứ 2 của bà Mai không may bị ngã bệnh mất khi mới lên 4 tuổi. Năm 1983, chồng bà Mai cũng qua đời sau một cơn bạo bệnh. Một mình, bà không quản ngày đêm bươn chải kiếm sống nuôi cậu con trai duy nhất còn lại khôn lớn. Chẳng ngờ cậu con trai – niềm hy vọng, chỗ dựa của bà làm nghề lái xe và bị bạn xấu rủ rê vào ma túy rồi bị chết. Con dâu dẫn 2 đứa cháu bỏ về quê ngoại ở Thái Nguyên, để bà già mắt kém, tai nghễnh ngãng sống cô đơn với những ký ức buồn. Bà tìm tới Trung tâm dưỡng lão này như một nơi để nương tựa tuổi già, để có người mà bầu bạn, sẻ chia nốt những ngày tháng cuối dốc cuộc đời.

BàTiêp_TNXP
… Bà Tiếp hạnh phúc khi ở Trung tâm Phật Tích lúc tuổi già

Gia đình thanh niên xung phong

Người bạn già đồng hương ở Trung tâm Phật Tích của bà Mai là bà Hà Thị Tiếp (sinh năm 1947, quê ở Đông Hưng, Thái Bình) cũng có cuộc sống đầy những éo le sau khi từ chiến trường trở về. Tháng 12/1965, cô gái vừa bước sang tuổi 18 này đã xung phong lên đường đi đảm bảo tuyến đường sắt Bắc Nam qua địa phận tỉnh Thanh Hóa. Năm 1968, đơn vị của bà Tiếp di chuyển vào khu vực Quảng Bình, Quảng Trị làm nhiệm vụ giữ gìn giao thông trên những tuyến đường huyết mạch nối với tiền tuyến. Những trận bom ác liệt kẻ thù điên cuồng dội xuống các cung đường suốt ngày đêm, bà Tiếp cùng đồng đội không sợ hiểm nguy lao ra bảo vệ cầu đường thông suốt. Bị nhiễm chất độc hóa học dioxin, rồi bị sốt rét ác tính giày vò thân xác, bà Tiếp xuất ngũ về quê năm 1971.

Dù có nhiều người dạm hỏi, mai mối, nhưng bà Tiếp không có ý định kết hôn. Bà chia sẻ: “Những đồng đội của tôi cuộc sống vốn khổ cực lại có những đứa con không lành lặn, rất tội nghiệp. Tôi không muốn mình sinh ra những đứa con phải khổ như thế, nên đành chấp nhận ở vậy. Hơn nữa, tôi cũng muốn dành nhiều thời gian chăm sóc cho bố mẹ lúc về già”. Chúng tôi hiểu rằng ở tận trong sâu thẳm tâm hồn bà là miền ký ức về mối tình đẹp. Bà đã gặp một người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại, hai người hẹn hội ngộ vào ngày hòa bình lập lại. Nhưng rồi khi chiến tranh chấm dứt, bà đợi hoài vẫn không nhận được tin người yêu. Chờ đợi mỏi mòn cộng với nỗi lo bản thân bị di chứng chất độc dioxin, lại thêm gánh nặng cha già mẹ yếu khiến bà không dám nghĩ đến hạnh phúc riêng. Đến với Trung tâm Phật Tích, bà Hà Thị Tiếp được sống quanh những người bạn già, những người bạn chiến đấu khi xưa. “Trung tâm này như gia đình của tôi, giúp tôi cũng như nhiều cựu TNXP cảm thấy bớt phần cô đơn”, bà Tiếp tâm sự.

Bà Tiếp, bà Mai cùng những cựu TNXP ở Trung tâm này vẫn tham gia trong đội tăng gia, cùng nhau nhổ cỏ, xới đất, chăm sóc những mầm rau xanh, cùng nhau tập thể dục, đọc báo… Nương tựa bên những người đồng đội cũ, họ cảm thấy cuộc sống bình an và có ý nghĩa hơn.

Ngọc Vũ

Source : Giao Thong Van Tai, 05/09/2013.

Gỡ khó cho cựu thanh niên xung phong

Il reste encore actuellement plus de 130.000 anciens des Jeunesses de Choc (TNXP) soit environ 32% de l’ensemble des jeunes volontaires mobilisés par les guerres du Viêt-Nam qui ne perçoivent pas de pension. Entretien avec Nguyen Cao Vang, Vice-président de l’Association des anciens TNXP sur cette question et de l’avancement dans la résolution des milliers de dossiers en souffrance.

NguyenCaoVangHiện vẫn còn hơn 130.000 cựu thanh niên xung phong (TNXP), chiếm tỷ lệ 32%, chưa được giải quyết chế độ chính sách. Phóng viên Tin Tức đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Cao Vãng (ảnh), Phó Chủ tịch Hội cựu TNXP Việt Nam xung quanh việc giải quyết chế độ chính sách cho cựu TNXP.

Ông có thể cho biết kết quả của việc giải quyết chế độ chính sách cho lực lượng cựu TNXP trong thời gian vừa qua?

Trong các cuộc kháng chiến xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, có gần nửa triệu TNXP đã phục vụ ở các chiến dịch, chiến trường trọng điểm, đảm bảo mạch máu giao thông,… Có trên 10.000 người đã hy sinh, 46.000 người bị thương, trên 11.000 người bị nhiễm chất độc da cam. TNXP đã góp phần lập nên những chiến công oanh liệt.

Do đặc thù của lực lượng cựu TNXP, nên rất nhiều người không có hồ sơ gốc, khi giải quyết chế độ, chính sách gặp nhiều khó khăn. Chính vì vậy, Hội cựu TNXP được thành lập vào năm 2004, với vai trò nhân chứng lịch sử, để đề xuất, tham gia giải quyết chế độ, chính sách cho cựu TNXP và để giải quyết những bất cập và tồn đọng. Đông đảo cựu TNXP kiến nghị Đảng, Nhà nước xem xét, sửa đổi, bổ sung một số chế độ, chính sách hợp lý, phù hợp với đặc thù lịch sử của TNXP, trước hết là chế độ, chính sách cho các gia đình liệt sĩ, thương binh, nhiễm chất độc da cam, nữ TNXP cô đơn, hoàn cảnh sống khó khăn; nhất là các cựu TNXP tuổi cao, già yếu, bệnh tật đang lần lượt qua đời mà chưa được giải quyết chính sách.

Trên tinh thần đó, cuối năm 2011, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 40/2011/QĐ-TTg giải quyết cho TNXP tham gia kháng chiến trước năm 1975 và Quyết định 62/2011/QĐ-TTg giải quyết cho TNXP tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc sau năm 1975. Đến nay đã có 68% cựu TNXP đã được hưởng chế độ, chính sách.

Lire la suite : Bao Tin Tuc, 09/09/2013.

Geneviève de Galard – Souvenir de Dien Bien Phu

Deux reportages sur le destin de Geneviève de Galard, infirmière à Dien Bien Phu : entretien avec KTO TV (émission du 26/03/2011) suivi d’un message vidéographique de Mme de Galard aux Américains à l’occasion de la parution de son livre aux Etats-Unis.

Geneviève de Galard a 20 ans quand démarre la guerre d’Indochine. Comme beaucoup des siens elle rêve de servir la France, s’engage comme convoyeuse de l’armée de l’air et soigne les blessés à bord. En Mars 1954, son avion ne peut plus décoller de Dien Bien Phu. Pendant 2 mois, elle sera la seule femme au milieu de 15 000 soldats et n’aura de cesse de les soigner, les apaiser et tenter de redonner à chacun un peu d’espoir. Elle en gardera un joli surnom : « l’ange de Dien Bien Phu ».

Trở về Ngã ba Ðồng Lộc – Retour au carrefour de Dong Loc

Retour à Dong Loc, reportage de Phan The Cai. 45 ans après, le carrefour de Dong Loc reste le haut lieu du sacrifice des TNXP pendant la guerre du Viêt-Nam.

Chị Võ Thị Tần. Sinh năm 1944. Thiên Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh © Bui Tuan
Chị Võ Thị Tần. Sinh năm 1944.
Thiên Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh © Bui Tuan

45 năm đã đi qua, Ngã ba Ðồng Lộc trở thành địa chỉ đỏ cho hàng triệu người con Việt Nam và bè bạn quốc tế tìm về tri ân và ôn lại một thời hào hùng, máu lửa. Một ngã ba Anh hùng đã ghi dấu chiến công của bao anh hùng, liệt sĩ và hôm nay đang vươn mình đổi thay, giàu đẹp.

Hành hương về địa chỉ đỏ

Nhắc tới “Ngã ba Ðồng Lộc” ai cũng bồi hồi xúc động và tự hào. Bao nhiêu người đã ngã xuống và những nhân chứng lịch sử vẫn còn đây. Còn đây Anh hùng La Thị Tám, người đứng trên đỉnh núi Mòi “đếm từng loạt bom rơi”. Còn đây dũng sĩ lái máy gạt Uông Xuân Lý. Còn đây những cựu thanh niên xung phong, những công nhân giao thông vận tải san lấp hố bom, vác đá vá đường. Những chiến sĩ pháo thủ, những lái xe “ngẩng đầu cao trong sáng tuyệt vời”. Với khát vọng đất nước độc lập, hòa bình, họ xem cái chết nhẹ như lông hồng.

Về với Ðồng Lộc, tất cả cùng ngước lên Tượng đài chiến thắng để soi lại mình, thức dậy những kỷ niệm còn tươi rói, nụ cười đồng đội, chân dung đồng đội. Những ngày này, khu mộ 10 cô gái thanh niên xung phong tuổi đôi mươi luôn có những vòng hoa trắng, những nén hương khấn nguyện. Bao nhiêu “cuộc chia ly màu đỏ” bây giờ trở lại Ðồng Lộc ai chẳng có một nỗi niềm riêng. Nhiều người vẫn nhắc tới Vương Ðình Nhỏ, Nguyễn Tri Ân, Nguyễn Tiến Tuẩn… Dòng người về Ðồng Lộc ngày mỗi dài thêm. Có những người đã một thời chiến trận khi trở về với miền ký ức, họ chỉnh trang lại quân phục cũ, gắn trên ngực huân, huy chương. Tuổi trẻ cũng trong trang phục mầu xanh, vành mũ tai bèo. Họ hát lại bài ca một thời đã hát, băng qua những ngọn đồi, con suối một thời đã qua.

Lire la suite : Nhân Dân, 26/07/2013.

Gặp nữ TNXP duy nhất sống sót khi 13 đồng đội hy sinh

Retour sur le destin remarquable de Tran Thi Thong, chef d’une brigade des Jeunesses de choc et seule survivante à l’issue d’un bombardement américain le 31 octobre 1968 à Truong Bon (province de Nghe An).

Ngày truyền thống lực lượng TNXP 15/7:

Gặp nữ TNXP duy nhất sống sót khi 13 đồng đội hy sinh.

(Dân trí) – Đã 45 năm trôi qua kể từ ngày 13 TNXP ngã xuống ở Truông Bồn – trước thời điểm Mỹ thực hiện “ném bom hạn chế” miền Bắc vài giờ. Ký ức đau thương ấy vẫn hằn nguyên trong tâm trí của tiểu đội trưởng Trần Thị Thông.

Ba_TranThiThong_tre
Tiểu đội trưởng Trần Thị Thông ngày trẻ

Sống bám cầu, bám đường…

Từ quê lúa Yên Thành, Trần Thị Thông (SN 1944) xung phong vào lực lượng TNXP tỉnh Nghệ An. Sau một thời gian tham gia mở đường tại Tân Kỳ, Cầu Cấm (Nghi Lộc), Rú Gang – Rú Đụn, Nam Thượng (Nam Đàn)… đại đội TNXP 317 được điều động về Truông Bồn (Mỹ Sơn, Đô Lương, Nghệ An).

Truông Bồn là huyết mạch giao thông chi viện nhân tài, vật lực cho chiến trường phía Nam. Bởi vậy đây cũng là điểm bị địch đánh phá ác liệt. “Ngày chúng tôi được lệnh lên đây mở đường, con đường huyết mạch giao thông chỉ là một đường chật hẹp, ô tô chạy như “lướt trên ngọn cây”. Lực lượng TNXP chúng tôi có nhiệm vụ mở rộng đường, san lấp các hố bom, đảm bảo cho con đường huyết mạch này được thông suốt dưới sự quần đảo suốt ngày đêm của máy bay Mỹ”, tiểu đội trưởng Trần Thị Thông nhớ lại.

Đọc tiếp : Dan Tri, 15/07/2013.

Expériences transnationales de la guerre