Le corps féminin, par Carolin Emcke [Villa Gilet, 2019]

Retour sur la conférence du 21 mai à la Villa Gillet sur "Le corps au féminin". Texte de Carolin Emcke, écrit pour l’édition 2019 des Assises internationales du roman de Lyon (mai 2019). Traduit de l’allemand par Alexandre Pateau. 

Quelle place pour le corps des femmes dans les livres des femmes ? Quel corps y voit-on se dessiner ? Corps désiré, corps désirant… Nos invitées explorent aussi la place du corps des femmes dans l’espace public en Europe et dans le monde arabe… Autant de paroles d’écrivains qui dessinent peut-être un nouveau féminisme.  
Carolin Emcke (Reporterin, Berlin), Photographie : Stephan Röhl

Étrange singulier que « le corps féminin ». Car il est loin d’être unique. Même lorsque je pense à mon propre corps, c’est un corps en perpétuelle transformation, un corps d’enfant, un corps d’adolescente, un corps découvrant le plaisir, connaissant la fatigue, un corps qui s’entraîne, tombe malade, vieillit, un corps dont les contours se précisent, un corps qui s’amenuise, se ride, mon corps féminin à moi est plusieurs corps à la fois, et même ce qu’il a de féminin est indéfini ou surdéterminé, c’est en tout cas un corps qui connaît le plaisir et le désir, chez quelqu’un comme moi, chez un être queer, qui désire comme je désire, le corps féminin est à la fois sujet et objet, ce sont des corps féminins, avec leurs lèvres, leurs seins, leur peau, leur sexe, leurs gestes que je veux.

Étrange singulier que le corps féminin, corps si différents que ces corps-là, corporéités si multiples, et qui ne doivent pas forcément correspondre à ce qui a été déclaré « féminin », qui ne sont pas toujours circonscrits par la norme ou les images de la norme, mais s’étendent au-delà ou en dehors, formes ludiques de la féminité ou de la masculinité, ou justement formes ludiques des codes du sexe et de la sexualité, formes qui m’obsèdent, m’exaltent, m’excitent, formes auxquelles je succombe, formes qui me touchent et qui me comblent.

Étrange singulier…

Lire la suite : Villa Gillet

Version allemande originale sur La Clé des Langues (ENS de Lyon)

Anne Kerlan : Lin Zhao [2018]

Rappel de la parution de la biographie de Lin Zhao, dissidente avant l’heure sous l’ère de Mao. Présentation de l’éditeur suivie d’un entretien avec Anne Kerlan aux Rendez-vous de l’histoire 2018 à Blois.

Dans une biographie poignante, Anne Kerlan livre l’itinéraire de Lin Zhao, figure de la dissidence chinoise sous Mao. Cette fille de bourgeois engagée dans la Révolution communiste, exécutée sans procès sous la Révolution culturelle, bénéficie aujourd’hui du statut d’icône pour nombre d’intellectuels de son pays.

La courte vie de Lin Zhao (1931 ou 1932-1968) pourrait s’écrire en lettres rouges  : rouge pour cette Chine maoïste dont elle accompagna la naissance  ; rouge du communisme qu’elle rejoignit alors et dont elle rêva qu’il transforme son pays ; rouge, enfin, comme ce sang, le sien, avec lequel elle dut parfois écrire textes et poèmes du fond de la prison de Shanghai où elle fut détenue de 1960 à sa mort, en 1968.

Son histoire s’inscrit dans celle de cette génération d’intellectuels qui crurent qu’une place leur serait faite dans la société nouvelle, convaincus qu’ils pourraient continuer à occuper leur fonction de conseiller ou critique du gouvernant. Il n’en fut rien. Et si la vie de Lin Zhao nous frappe par sa force tragique et d’exemplarité   combien de Chinois ont disparu depuis l’avènement de la Chine communiste  ?  , elle acquiert désormais une dimension autre, la jeune femme au visage d’ange ayant été élevée au rang d’icône de la dissidence au tournant des années 2000.

La découverte du documentaire sur Lin Zhao du réalisateur chinois Hu Jie allait bouleverser Anne Kerlan et l’entraîner dans une enquête de longue haleine. Un livre fort et poignant sur une héroïne ambiguë, sur fond d’un matériau inédit.

Élève de l’ENS, agrégée de lettres classiques, docteur en études chinoises, Anne Kerlan est historienne de la Chine et du cinéma chinois (Hollywood à Shanghai. L’épopée des studios de la Lianhua, 1930-1948, PUR, 2015). Directrice de recherche au CNRS, elle dirige le Centre d’études sur la Chine moderne et contemporaine à l’UMR Chine Corée Japon (CNRS-EHESS).

Source : Fayard

Những bông hồng thép trên tuyến lửa

Il y a 60 ans s’ouvrait la Piste Hô Chi Minh. Exposition commémorative au Musée des Femmes de Hanoi. Les jeunes filles qui partent sur la Piste Ho Chi Minh ne craignent pas la mort ni un voyage sans retour mais elles redoutent la dégradation des corps et les fantômes de la jungle. Article de Minh Hiêu.

VHO- Các cô gái trẻ ra chiến trường không sợ cái chết, ra đi không hẹn ngày trở về, nhưng lại có nỗi sợ rất giản đơn như sợ vắt, sợ ma, sợ xấu, sợ rụng tóc… Những câu chuyện cảm động ấy được giới thiệu tại triển lãm “Kiêu hãnh Trường Sơn”, khai mạc sáng qua 16.5, tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.

Un coin de l’exposition © DR

Triển lãm do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Hội Nữ chiến sĩ Trường Sơn tổ chức nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày mở đường Hồ Chí Minh – Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn (1959 – 2019). Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước có khoảng 18.000 nữ giới tham gia trên tuyến đường Trường Sơn với đủ các lực lượng. Con đường Trường Sơn đã để lại những cái tên trở thành huyền thoại như Mười cô gái TNXP ở Ngã ba Đồng Lộc; Tiểu đoàn nữ chiến sĩ Trưng Trắc của tỉnh Hà Tây; Đội nữ chiến sĩ lái xe mang tên người nữ anh hùng quân giải phóng miền Nam Nguyễn Thị Hạnh; Tiểu đoàn vận tải 232 thuộc Cục Hậu cần Quân khu V; hay những cái tên bất tử như Hồ Kan Lịch, La Thị Tám, Nguyễn Thị Huấn, Hồ Thị Thu Hiền, Đinh Thị Thu Hiệp…

Họ là những anh hùng. Nhưng họ cũng là những người con gái. Lời kể cùng chân dung của 60 cựu nữ chiến sĩ, thanh niên xung phong về cuộc sống và chiến đấu nơi tuyến lửa Trường Sơn được hiện lên đầy tính nữ nhưng không kém phần anh dũng, kiên cường. Bà Nguyễn Thị Kim Quy, Quân y Đoàn 559 chia sẻ: “Mỗi lần hành quân chị em cũng băng rừng, vượt dốc như nam giới không hề sợ súng đạn gì cả. Nhưng cứ hành quân ban đêm là chị em gái chúng tôi ai nấy đều sợ ma. Dù vậy để không bị bỏ lại và theo kịp đơn vị chúng tôi phải nhìn theo bóng lân tinh mờ mờ trên mũ của đồng đội đi trước mà nín thở đi theo”. Hay cái thời mà mái tóc dài, đen mượt là một trong những chuẩn mực vẻ đẹp của người con gái, vậy mà “vào chiến trường hay bị sốt rét nên tóc rụng hằng ngày, có chị rụng trọc cả đầu. Người khóc, người hoảng sợ nên không dám chải đầu vì từng mảng tóc cứrời ra”, bà Nguyễn Thị Oanh, bộ đội Công binh Đoàn 559 nói.

Những năm tháng ấy, những cô gái trẻ đã trải qua những xúc cảm cùng cực nhiều hơn cả một đời người có thể có: yêu thương, căm thù, ám ảnh, mất mát, sợ hãi, nhưng trên hết là sự kiên cường và quyết tâm đánh thắng quân xâm lược. Bà Dương Thị Trình, Trung đội trưởng B3, Đoàn 559 kể: “Ngày mưa nước lớn, ngoài việc lấp những hố bom trên cao, trực barie, chúng tôi còn chuẩn bị đá để khi nước rút là lấp vào những hố bom dưới ngầm Tà Lê. Toàn tuyến đơn vị bảo vệ dài khoảng 8km lúc nào cũng phải bảo đảm thông suốt trong mọi tình huống. Nơi đây là tọa độ lửa bị địch bắn phá ác liệt, ngầm phải xây đi xây lại đến 5 lần. Tháng 3.1973, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm Trung đội đã thốt lên: “Các cô không phải là người thường. Ở nơi như thế này, chỉ có gang thép mới trụ được” và đặt tên cho B3 là “Trung đội nữ công binh thép”…

Chiến tranh đã lùi xa, những cô gái bước ra từ cuộc chiến tiếp tục đóng góp sức mình cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước nhưng vẫn không quên nghĩa cử cao đẹp, tri ân tới các đồng đội đã ngã xuống. Cho đến hôm nay, trong họ vẫn mãi tỏa sáng một niềm kiêu hãnh Trường Sơn. Đến với triển lãm, các nữ chiến sĩ, TNXP năm xưa, nay ở nhiều tỉnh, thành khắp cả nước như Hà Nội, Hải Dương, Thái Bình, Ninh Bình… tay bắt mặt mừng, cùng nhau xem lại từng bức ảnh, từng kỷ vật chiến trường. Các tài liệu, hiện vật tại triển lãm như đưa họ về lại những năm tháng đạn bom; những kỷ niệm ở đúng khoảnh rừng đó, con suối nọ, trên chiếc xe kia, tại những hố bom này, trong những đêm mùa khô thiếu nước đến hanh hao, hay những ngày ngụp lặn trong mùa mưa cả tháng quần áo không khô… đã được họ xúc động nhắc lại.

Source : Van Hoa, 17/05/2019.

Chăm lo tốt hơn cho nữ bộ đội, thanh niên xung phong

Mme Đặng Thị Ngọc Thịnh, Vice-présidente de la République socialiste du Viêt-Nam valorise le rôle des femmes pendant la guerre du Viêt-Nam.

Chăm lo tốt hơn cho nữ bộ đội, thanh niên xung phong

Ngày 29-5, tại Phủ Chủ tịch, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh đã tiếp đoàn đại biểu nữ là bộ đội Trường Sơn, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, công nhân giao thông thời kỳ kháng chiến.

Mobilisation des Jeunesses de choc de Hanoi (1965) © DR

Trò chuyện với 66 đại biểu đến từ 32 tỉnh, thành phố trên cả nước, Phó Chủ tịch nước bày tỏ sự tự hào về những chiến công, thành tích của các nữ chiến sĩ đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của đất nước.

Phó Chủ tịch nước mong muốn các cựu nữ quân nhân, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, công nhân giao thông tiếp tục phát huy vai trò gương mẫu trong cộng đồng, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, phát huy tinh thần đoàn kết, thi đua lao động sản xuất, học tập, xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, như mong ước của Bác Hồ.

Phó Chủ tịch nước cũng đề nghị các cấp, các ngành, địa phương cần quan tâm chăm lo hơn nữa tới đời sống của những người có công, đặc biệt là nữ bộ đội, dân công hỏa tuyến, thanh niên xung phong; giải quyết những vấn đề tồn đọng về việc khen thưởng cho những người có công tham gia kháng chiến.

Source : Sai Gon Giai Phong, 30/05/2019.

Marion Joubert : Au Cambodge, les droits des détenues en souffrance

A lire sur le Petit Journal.

Le premier ministre cambodgien a déclaré que les conditions de vie des populations vulnérables en détention provisoire devaient changer. Leur situation appelle en effet à une action urgente selon la LICADHO.

Lundi 8 avril, le premier ministre Hun Sen a exhorté le ministère de la Justice et le ministère de la condition féminine à reconsidérer la situation des femmes en détention provisoire. ll a rappelé quels étaient les nombreux défis auxquelles elles faisaient face, tels que le manque de nourriture, d’eau, de vêtements et de matériel hygiénique… Des problèmes aggravés par le recours excessif à la détention provisoire et la sous-utilisation des procédures judiciaires existantes, telles que la demande de libération sous caution.

La ligue cambodgienne pour les droits de l’homme (LICADHO), organisation non gouvernementale qui promeut les droits humains au Cambodge, adhère au discours prononcé par le premier ministre et appelle à une action urgente pour répondre aux besoins des populations vulnérables incarcérées.

Lire la suite : Le Petit Journal

Expériences transnationales de la guerre