Archives de catégorie : Lectures / Readings

Veronica Ntoumos : L’esthétique de la résistance dans les œuvres des écrivaines franco-vietnamiennes contemporaines [thèse]

Signalement d’une thèse intéressante soutenue en décembre 2017. Résumé en ligne :

L’esthétique de la résistance dans les œuvres des écrivaines franco-vietnamiennes contemporaines : Femmes, Histoire, Exil

Veronica Ntoumos

thèse de littérature comparée sous la direction de Romuald Fonkoua et de Xavier Luffin

Les fictions franco-vietnamiennes, qui ont relevé le défi de dépasser le carcan folklorique, offrent un point de vue original sur les concepts de femmes, d’histoire et d’exil dans des contextes de dominations politique et sociale différents. Néanmoins, ces fictions mettent en place des stratégies de résistance très proches. Parmi toutes les questions soulevées par les représentations qu’élaborent ces œuvres, celle de la résistance a été retenue car elle est particulièrement riche et révélatrice de la complexité de leur identité littéraire. Comment s’écrit la résistance dans les œuvres franco-vietnamiennes ? À quoi résistent-elles ? Quels sont les enjeux de cette résistance ? L’étude se focalise sur les fictions de quatre écrivaines franco-vietnamiennes contemporaines, Linda Lê, Kim Lefèvre, Ly Thu Ho et Anna Moï. Ces écrivaines offrent des pistes de réponses à ces questions, en mettant en évidence trois dominations qui se croisent et s’articulent entre elles : la résistance à la domination masculine, à l’histoire surplombante et à la glorification d’une identité nationale figée. Le cadre d’analyse choisi est celui des resistance studies.Cette méthode permet d’engager une description systématique des figures de résistance présentes dans les récits de fiction. Le champ d’investigation pose tout d’abord le problème des représentations de la place des Vietnamiennes, tiraillées entre la société patriarcale teintée de confucianisme et la société française moderne. Elle implique également l’examen des modalités déployées dans les œuvres du corpus pour déjouer les pièges d’une écriture de l’histoire du Vietnam qui accorderait peu de place aux voix subalternes : aux Vietnamiens et en particulier aux femmes. Finalement, à travers l’analyse de l’exil comme forme masquée d’insoumission, nous interrogerons la façon dont le sujet femme-postcoloniale s’approprie les apports exogènes sans renoncer à son éthique et son identité particulières.

Aesthetics of Resistance in the Works of Contemporary French-Vietnamese Female Writers : Women, History, Exile

Having successfully taken up the challenge of going beyond the limits of folklore, French-Vietnamese fiction offers an original point of view on the ideas of women, history and exile. These elements are staged in different contexts of social and political domination, but they nevertheless set up very similar strategies of resistance. This is why, among all the issues raised by the representations framed by these works, that of resistance was chosen, since it is so rich and revealing of the complexity of their literary identity. How is resistance described in French-Vietnamese works? What is being resisted against? What is at stake in this resistance?This study is focused on the works of four French-Vietnamese contemporary writers: Linda Lê, Kim Lefèvre, Ly Thu Ho and Anna Moï. These female writers provide answers to the questions above by highlighting three correlated and intertwined dominations: resistance to male domination, to overarching history, and to the glorification of a frozen national identity. The framework of the analysis is that of resistance studies.This approach enables a systematic description of the resistance figures encountered in these fictional works. The field of investigation first reveals the issue of the representation of Vietnamese women, torn between a Confucean and patriarchal society and that of modern France. It also implies the study of the means developed in these works to avoid the traps of a writing of Vietnamese history that allows little space to subaltern voices of the Vietnamese, and of women in particular. Finally, through the analysis of exile as a hidden form of insubordination, we will question the way in which French-Vietnamese narrative gives initiative to the postcolonial woman subject and enables her to appropriate contributions from outside without denying her ethics
and her identity.

Source : http://www.sudoc.fr/224142992

  • Profil de l’auteure en ligne : CELLF

Mathieu Arbogast : La santé n’est pas étrangère au genre

Article intéressant paru dans le Journal du CNRS (en ligne).

Pourquoi une maladie touche-t-elle plutôt l’un ou l’autre sexe ? Pour quelle raison l’autisme est-il mal diagnostiqué chez les femmes? Le sociologue Mathieu Arbogast, chargé de projet à la Mission pour la place des femmes au CNRS, nous explique l’importance des rapports sociaux liés au sexe sur les questions de santé.

[…]

S’intéresser au genre (c’est-à-dire aux rapports sociaux liés au sexe, et au masculin et au féminin) permet de découvrir que ce qu’on croyait « naturel » ne l’est pas. Ainsi, l’anthropologue Priscille Touraille a démontré que les femmes sont devenues progressivement plus petites que les hommes. En se réservant longtemps la nourriture la plus riche, en privilégiant les unions avec des femmes plus petites, les hommes ont profité de leur domination sociale et ont peu à peu construit ces différences de stature et de morphologie.

[…]

Lire la suite : Le Journal / CNRS

Phạm Thanh Nghiên : « Những Mảnh Đời Sau Song Sắt » – Mémoires d’une prisonnière de conscience

Publication aux États-Unis du témoignage de l’ancienne prisonnière de conscience Pham Thanh Nghiên. Présentation en vietnamien :

Những Mảnh Đời Sau Song Sắt – Slices of Life behind bars – A memoir by a Female Prisoner of Conscience: « … Ở mức độ nào đó, tôi viết nó không chỉ với vị trí của một cựu tù nhân lương tâm, mà với tâm thế của một tù nhân dự khuyết. Chừng nào tự do chưa đơm hoa kết trái trên quê hương Việt Nam, những chuyện tù của tôi mãi mãi còn dang dở. Đọc xong cuốn sách này, xin bạn hãy dành một khoảnh khắc của lòng mình để tưởng nhớ những tù nhân đã bỏ mình trong các nhà tù trên khắp mọi miền đất nước. Và nhớ đến những người vì khát vọng tự do mà chấp nhận bị đọa đày trong lao ngục. Cuối cùng tôi muốn nói với bạn rằng, khi bạn cầm trên tay cuốn sách nhỏ Những Mảnh Đời Sau Song Sắt của tôi, hay của bất cứ người tù nhân lương tâm nào, bạn thật sự là người can đảm. »

Source : Tu Luc Mall

Bà Cấn Thị Thêu “Tiếp tục đấu tranh giành lại đất đai đã bị cướp” [RFA]

Libération Can Thi Theu après 20 mois d’emprisonnement. Déclaration à sa sortie de prison. Déterminée à poursuivre sa lutte pour les déshérités de la RSVN.

Voir aussi l’article : Chân Như, Bà Cấn Thị Thêu “Tiếp tục đấu tranh giành lại đất đai đã bị cướp”, RFA, 10/02/2018.

 

Illustration « à la une » : Can Thi Theu à sa sortie de prison © 2018 RFA

TS Bùi Trân Phượng: ‘Không tự nghĩ, lấy gì mà viết’

Article sur le nouveau programme éducatif intitulé TEACH, initié par l’historienne Bui Tran Phuong. Entretien à lire en ligne : « Si l’on ne réfléchit pas par soi-même, que peut-on écrire ? »

Dự án TEACH – cùng giáo viên thay đổi – do TS Bùi Trân Phượng khởi xướng đang có những chương trình hấp dẫn giáo viên. TGTT trò chuyện với bà về việc “cải cách giáo dục” thiết thực này.

– Qua nhiều năm làm việc ở trường đại học Sư phạm TP.HCM, rồi đại học Hoa Sen, tôi nghĩ môi trường đại học vẫn là nơi giảng viên và sinh viên ít nhiều còn có tự học, có đọc sách, nghiên cứu, tuy chắc chắn là còn thua xa mức người ta có quyền chờ đợi nếu so với quốc gia khác, dù chỉ là láng giềng. Đại học Hoa Sen trước đây nêu rõ chủ trương ưu tiên tuyển dụng giảng viên tốt nghiệp từ các đại học ở quốc gia phát triển, và ưu tiên người có trải nghiệm làm việc ở nhiều quốc gia khác nhau, chính là vì quý chuộng thói quen nghiên cứu, tự học trong môi trường đa văn hoá mà các đồng nghiệp ấy sẵn có. Thầy cô có quen thuộc với nghiên cứu thì mới mong họ giáo dục, giảng dạy với tinh thần khoa học thay vì áp đặt.

Đối với trường phổ thông, tình trạng ít tự học của giáo viên và do đó, của học sinh là điều không thể phủ nhận. Chính vì thế, đó là một mục tiêu quan trọng của dự án Cùng giáo viên thay đổi (TEACH). Từ khi đề xuất dự án, chúng tôi đã nhận được sự đồng cảm từ một số tổ chức, cá nhân khác cũng nóng lòng vì thực trạng này và đang cố gắng tạo thay đổi.

Lire la suite : Tiep Thi The Gioi, 11/01/2018.